اقیانوس اطلاعات

کتاب و کتابداری


اينجا درب ِ اصلي كتابخانه‌ي مركزي ِ دانشگاه ِ تهران است و «به علت بودن ‌ِ تابستان! از ساعت ۱۶ به بعد تعطيل مي‌باشد! ساعت كار از ساعت ۸ صبح الي ۱۴ بعدازظهر!؟» چه کسی این تابلو رو نوشته !!
+ نوشته شده در دوشنبه سی ام مهر 1386ساعت 15:30 توسط حسام صدرالدینی \|

معرفی پایگاه اطلاعاتی( EMBASE (www.embase.com

گزارشگر : رابعه حاجبی، کارشناس ارشد کتابداری واطلاع رسانی پزشکی

متن مقاله :

EMBASE یکی از بزرگ ترین مجموعه های اطلاعاتی الکترونیکی است که توسط Elsevierتهیه وارائه می شود.
EMBASE یک پایگاه اطلاعاتی زیست پزشکی و علوم دارویی است . بیش از 11 میلیون رکورد ازسال 1974 تا کنون دارد و سالانه 600000چکیده به آن اضافه می شود. 80% از رکوردهای آن دارای چکیده و مجموعه مجلات آن 4800 عنوان از 70 کشور جهان است
پوشش موضوعی EMBASEشامل موارد زیر است:
تحقیقات دارویی ، داروشناسی و سم شناسی
پزشکی بالینی
پژوهش های زیست پزشکی
مدیریت بهداشت
بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای
روان پزشکی
پزشکی قانونی
مهندسی پزشکی
EMTREE تزاروسLife Science الزویر است که اطلاعات زیست پزشکی را توصیف می کند.
EMTREE ازسال 1974 در EMBASE استفاده شده است.

MEDLINE یک پایگاه اطلاعات زیست پزشکی است که توسط کتابخانه ملی پزشکی امریکا تهیه و ارائه می شود.
MEDLINE 16 میلیون رکورد از سال 1966 تا کنون دارد.
MEDLINEدارای اطلاعات اختصاصی در زمینه پرستاری و دندانپزشکی است .
سرعنوانهای موضوعی پزشکی ( MeSH) بیش از 24000 واژه دارد.
60% از اطلاعات MEDLINE& EMBASE مشترک است

www.EMBASE.com
EMBASE+MEDLINE
بیش از 18 میلیون رکورد دارد. مجموعه مجلات آن 7000عنوان است.
استفاده از آن آسان است. رکورد تکراری ندارد و اطلاعات آن روزآمد است
EMBASE & MEDLINE ادغام شده اند.
دسترسی IP نامحدود است.
دارای انواع روش های جست و جو می باشد: جست و جوی سریع، جست و جوی پیشرفته، جست و جو از طریق فیلد ها، جست و جوی دارویی، جست و جوی بیماری ها، جست و جوی مقاله
دسترسی به fulltext مقالات از طریق ناشران امکان پذیر است.

انواع جست و جو
quick search
جست و جو در quick search شبیه PubMed است

Drug Search
در این جست و جو نام دارو را در کادر جست و جو وارد می کنیم
17 انتخاب دارویی به موضوعات فرعی دارد
47 انتخاب برای مدیریت دارو دارد

Advance Search
در جست و جوی پیشرفته می توان تعداد کلمات کلیدی را افزایش داد و جست و جوی جامع انجام داد..
در جست و جوی پیشرفته می توان با انتخاب موضوع را محدود نمود:
محدود به MBASE یا MEDLINEمحدود به موضوع خاص یا مقاله خاص محدود به جنس یا گروه سنی خاص محدود به نوع خاصی از حیوانات و......
در جست و جوی پیشرفته با انتخاب می توان واژه های مشابهsynonyms را بازیابی کرد.

Filed Search
در این روش، مقاله را می توان از طریق فیلد های مختلف مثل نام نویسنده، چکیده مقاله، عنوان مقاله، شماره دسترسی، ISSN و غیره جست و جو نمود.

Disease Search
دراین روش نام بیماری را می توان با موضوعات فرعی مثل تشخیص، درمان، عوارض، شیوع و بازیابی کرد.
Article Search
در این روش اطلاعات کتاب شناختی مقاله ( عنوان مقاله، نویسنده، نام مجله، سال، شماره ......) جست و جو می شود.

EMTREE Keyword
EMTREE واژه های متنوعی پیشنهاد و اولویت آن ها را مشخص می کند. در EMTREE تعداد مقالات مربوط به واژه ها ایندکس شده است. در EMTREE واژه ها از طریق لغت نامه دورلند تعریف شده است.
EMTREE بیش از 50000 واژه دارد که 25000 واژه آن مربوط به علوم دارویی و شیمی است.
EMTREE بیش از 218000 واژه مترادف دارد
EMTREE اصطلاحنامه ای به زبان طبیعی است.
اصطلاحات دارویی EMTREE بسیار وسیع است و دارای مترادف های زیاد شامل اسامی تجارتی است. در یک سال حدود 500 واژه دارویی به آن اضافه می شود. برای اطلاعات بیشتردربارهEMTREE با آدرس پستی زیر تماس بگیرید.
EMTREE →t.sterkenburg@elsevier.com
Journals
برای پیداکردن مجلات روی journals که در قسمت بالای صفحه اصلی قرار دارد کلیک می کنیم. مجلات هم به صورت الفبایی عنوان مجله و هم به صورت موضوعی تقسیم بندی شده اند.

Authors
برای پیداکردن نویسنده روی قسمت Authors کلیک می کنیم. نام فامیل وسپس اسم کوچک را در کادر مخصوص جست و جو وارد می کنیم.

چکیده مقالات
در Embase چکیده مقالات دارای اتصال به ناشرین است؛ مثال:
Elsevier,Science direct,cell press , springer link, karger on line, thime –connect, cross-ref چکیده ها به مقالات مرتبط دارای لینک است.
در چکیده ها واژه های جست و جو با تغییر رنگ مشخص شده اند.
چکیده ها دارای لینک به نویسندگان است.
نتایج جست و جو را در Embase می توان ذخیره یا چاپ و یا به صورت E-mail ارسال نمود
همچنین ازطریقE-mail Alerts هم زمان به 10 آدرس نیز می توان ارسال نمود.
Embase دارای آموزش ONLINE است برای اطلاعات بیشتر به آدرس اینترنتی www.info.embase.com مراجعه نمایید.

+ نوشته شده در دوشنبه سی ام مهر 1386ساعت 14:38 توسط حسام صدرالدینی |

در ايران به ازای هر 42 هزار نفر یک کتابخانه عمومی وجود دارد!

منبع خبر :مهر

متن خبر :

محمد حسین ملک احمدی گفت : متاسفانه سرانه فضای کتاب در کتابخانه های کشور بسیار بالا است و در نظر داریم این سرانه را به 20 هزار نفر به ازای هر نفر کاهش دهیم.
دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور با بیان مطلب فوق دقایقی پیش در جمع فرمانداران شهرستانهای استان مازندران در محل استانداری افزود : برخی از کشورها سرانه فضای کتاب به ازای هر 5 هزار نفر می باشد .
وی تصریح کرد: ازسال آینده درمراکز دهستان های کشور، فضاها و کتابخانه های موجود تجهیزخواهد شد و نیروی انسانی پاره وقت بکارگیری می شود.
محمد حسین ملک احمدی با بیان این مطلب که وضعیت کتابخانه های عمومی کشور نامطلوب می باشد ، اظهار داشت : به دنبال رفع مشکلات نیروی انسانی موجود در کتابخانه های عمومی کشور می باشیم .

وی ادامه داد:توسعه درکتابخانه های استان نمود خوبی داشته است و بیان داشت : امسال تمام کتابخانه های عمومی کشور مکانیزه خواهند شد.
دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور اظهار امیدواری کرد: تا پایان سال 87 شبکه های کتابخانه های عمومی کشور به هم متصل خواهند شد تا دسترسی الکترونیکی به کتب آسان تر صورت گیرد.

وی در پایان از آماده سازی طرح جامع توسعه کتابخانه های عمومی کشور تا پایان امسال خبر داد و گفت: بر اساس این طرح امکان ساخت و ساز، مکان یابی و توزیع کتب در کتابخانه های عمومی کشورلحاظ شده است.

رمضانعلی محسنی ، مدیر امور کتابخانه های عمومی استان مازندران نیز در سخنانی اظهار داشت: این استان دارای 49 کتابخانه عمومی می باشد که 47 باب آن تحت پوشش نهاد کتابخانه های عمومی کشور و 2 باب نیز به صورت تفاهم نامه ای اداره می شوند.

وی ادامه داد: 46 کتابخانه در شهرها و 3 کتابخانه نیز در روستاها مستقر می باشند و هم اکنون 10 شهر و 107 دهستان استان فاقد کتابخانه است.

مدیر امورکتابخانه های عمومی استان تصریح کرد : هم اکنون به طور متوسط به ازای هر 58 هزار و 500 نفر یک کتابخانه در استان وجود دارد و استان مازندران در این زمینه در رتبه 21 کشور قرار دارد و استان سمنان با 13 هزار نفر به ازای هر نفر به طور متوسط رتبه اول کشور را دارا می باشد.

وی زیربنای کل کتابخانه های عمومی استان را 27 هزار متر مربع عنوان کرد و افزود: به ازای هر 100 نفر جمعیت 96 سانتی متر مربع فضای کتابخانه های استان می باشد.

محسنی، تعداد کل کتاب های موجود در کتابخانه های مازندران را 565 هزار و 191 عنوان اعلام کرد و گفت: تعداد کتاب موجود به ازای هر 100 نفر جمعیت استان، 20 جلد می باشد و تا رسیدن به وضعیت مطلوب ضروریست حداقل به بیش از 2 میلیون جلد افزایش یابد.

وی درادامه بیان داشت : براساس آخرین آمارارائه شده توسط کتابخانه های عمومی استان تا پایان آذرماه امسال61 هزارو197 نفر عضو کتابخانه های عمومی استان مازندران می باشند . مدیرامورکتابخانه های عمومی مازندران درپایان یادآورشد: ازابتدای تیرماه تا آذرماه 85 ، حدود 75 هزارنفربه کتابخانه های عمومی مازندران مراجعه کردند و1 میلیون و 92 هزارو307 جلد کتاب به امانت برده اند .

+ نوشته شده در دوشنبه سی ام مهر 1386ساعت 14:28 توسط حسام صدرالدینی |

سيستمهاي خبره در كتابخانه و محيط اطلاعاتي

نويسنده (گان) : مليحه بيگي

چکيده :

این مقاله به بررسی اجمالی سیستمهای خبره در کتابخانه و محیط اطلاع رسانی می پردازد. در ابتدا ماهیت سیستمهای خبره را بررسی کرده و سپس ضمن بحث در مورد کاربردهای سیستمهای خبره در کتابخانه سیر تاریخی آن را نیز بیان می کند.

کليد واژه ها :*هوش مصنوعي *سيستمهاي خبره *كتابداري *اطلاع رساني *كتابخانه

متن مقاله :

مقدمه

اينكه مي گوييم كتابداري يك علم ميان رشته اي است سخني به گزاف نگفته ايم . به مدد تحقيقات گسترده دانشمندان علوم مختلف، علم كتابداري و اطلاع رساني از بدو پيدايش تا كنون راه بسياري را پيموده است. كاربرد علوم مختلف در اين رشته روز به روز بيشتر مي شود و با پيشرفت آن علوم، علم كتابداري خود نيز دچار تغيير و تحول مي گردد.در اين ميان سهم علم كامپيوتر از ديگر علوم چشمگيرتر است. وارد شدن زمينه تحقيق هوش مصنوعي در علوم كامپيوترتحولات بسياري را در نوع خدمات كتابداري و اطلاع رساني نويد مي دهد.
براي اينكه بتوانيم زمينه هاي كاربردي هوش مصنوعي را در كتابخانه ها متصور شويم بايد ماهيت ، مسائل اساسي، و موانع توسعه اين سيستمها را در كتابخانه ها بشناسيم. از طرفي بايد بتوانيم آنها را با خدمات سنتي كتابخانه تطبيق دهيم. بطوريكه در نهايت هم كاربر و هم كتابدار از مزاياي اين تكنولوژي جديد بهره مند شوند.

ماهيت سيستم خبره:
هوش مصنوعي زمينه هاي تحقيقاتي متفاوتي را در بر مي گيرد كه از مهمترين و پركاربردترين آنها مي توان به سيستمهاي خبره اشاره كرد.
سيستم خبره نوعي برنامه رايانه اي است كه در حوزه موضوعي خاص داراي خبرگي مي باشد؛ يعني مي تواند تصميم بگيرد يا به تصميم گيري يك فرد خبره كمك كند.
سيستمهاي خبره براي حل مسائلي بكار مي روند كه الگوريتم خاص و يا دانش صريح براي حل آن مسائل وجود ندارد.
در كتابخانه زمينه هاي فعاليت سيستم خبره وجود دارد. بطوریکه فناوري سيستم خبره مي تواند رهيافتي نو براي حل مسائل آن باشد.
سیستم خبره براي گرفتن دانش و رفتار يك خبره در يك زمينه موضوعي خاص طراحي شده است به همين خاطر سيستمهاي مبتني بر دانش(KBSs ) نيز ناميده شده اند. يك سيستم خبره معمول از يك موتور استنتاج و يك پايگاه دانشي ساخته شده است. پايگاه دانشي از قوائد و حقايقي تشكيل شده كه دانش بدست آمده از خبره را مي سازد و موتور استنتاج از اين قوائد و حقايق همراه با داده هايي كه توسط كاربر وارد شده براي ترسيم نتايج استفاده مي كند. كه به افراد با دانش كم اجازه مي دهد به دانش خبره دسترسي پيدا كنند. براي ايجاد يك سيستم خبره ارتباط بين برنامه نويسان كامپيوتري و خبرگان موضوعي مورد نياز است. اين برنامه نويسان كامپيوتري مهندسان دانش ناميده مي شوند. خبرگان به برنامه نويسان كامپيوتري چگونگي حل مشكل را مي گويند تا آنها از آن براي طراحي و ايجاد فرايند حل مشكل و تصميم گيري سيستم خبره استفاده كنند.

مسائل و مشکلات سیستمهای خبره:
هر سیستم خبره برای یک کار خاص طراحی می شود و نمی تواند از تجربیاتش برای استفاده و تطبیق در کارهای دیگر استفاده کند. انعطاف پذیری کم و نبود قابلیت اطمینان از دیگر مشکلات سیستمهای خبره است.بطوریکه آیا او قادر به تشخیص مناسب جمع و مفرد کلمات , اصطلاحات شغلی و عامیانه است؟ آیا مفهوم نحوی جملات مبهم و پیچیده را می تواند درک کند مثلاً از جمله "عفو جایز نیست اعدامش کنید"چه درکی دارد؟!
مسائل انسانی:
وقتی یک سیستم خبره وارد کتابخانه می شود , چگونه باید با سیستمهای موجود سازگار گردد؟ آیا کاربران به او اعتماد می کنند؟ آیا کاربران و کتابداران آموزشهای لازم را در این زمینه دیده اند؟ آیا کارکنان مهارتهایی دارند که بوسیله ماشین قابل انجام نباشد؟ مثلاً کار مرجع سطح بالا, برآورد مؤثر از نیازهای کاربران, ارتقاء منابع و...
مسائل اجرایی:
ایجاد و استفاده از سیستمهای خبره مستلزم تحمل بار سنگین مالی است. سخت افزار باید قدرتمند و سریع باشد. فضای ذخیره کافی مورد نیاز است. مدیریت سیستم تخصصی و مهارتهای پشتیبانی نیاز است. چگونگی انجام مؤثر کارها برای کاربر و کارکنان نیز مورد سؤال است. (برای مثال صحت, فراخوانی و ربط نتایج بصورت رضایت بخش در یک محیط تعاملی)

سيستمهاي خبره در كتابخانه ها:
سيستمهاي هوشمند در كتابخانه ها در تلاش براي گرفتن دانش خبرگان كتابداري و بكار بردن درست آن دانش مي باشند. ارائه دانش، جداسازي حوزه هاي دانش خبره، تعريف مناسب سطوح جزئيات اطلاعات، رمز گذاري دانش شخصي بعضي از مسائل پيچيده اي هستند كه هنوز بايد حل بشوند.
تكنيكهاي هوش مصنوعي مي تواند بسياري از كارهاي اضافي و تكراري را در كتابخانه انجام دهد. با اين حال اين تكنولوژي ها نبايد جايگزين كتابدار شوند. كتابداران بهتر است باسيستمهاي هوشمند همكاري داشته باشند؛ بطوريكه زمينه هاي كاري كتابداري كه مي تواند بوسيله ماشينها انجام شود به آنها واگذار گردد و كتابداران خود را با نقشهاي جديدي وفق دهند كه از عهده ماشين خارج است. به همين علت كتابداران بايد با قابليتهاي هوش مصنوعي آشنا شوند و به ايجاد هم افزايي بين انسان و كامپيوتر بپردازند.

كاربردهاي سيستمهاي خبره در كتابخانه ها:
دو دليل عمده براي استفاده از سيستمهاي خبره در كتابخانه وجود دارد: اولاً دانش خبرگان را در همه زمانها براي كاربران كتابخا نه در دسترس قرار دهد.ثانياً وقت كتابدار را در پاسخ به سؤالات روزمره و تكراري هدر ندهد.
كاربردهاي كتابخانه اي سيستمهاي خبره متعاقب شروع كار هوش مصنوعي در اواخر دهه 1950 بوجود آمدند.در سال 1967 سيستمي براي بازيابي عناوين آثاري كه مي توانستند به سؤالات مرجع زيست شناسي پاسخ دهند بوجود آمد. در اواسط دهه 1970 چندين برنامه كامپيوتري با نام سيستمهاي خبره بوجود آمدند. اين سيستمهاي اوليه از نظر سرعت و انعطاف پذيري محدود بودند كه بعضي از اين محدوديتها با ظهور ميكرو كامپيوتر ها از بين رفت. در دهه 1980 علاقه به سيستمهاي خبره به شدت افزايش يافت. در سال1988 تحقيق در مورد اين سيستمها به نقطه اوج خود رسيد. توسعه و علاقه به اين سيستمها به نظر مي رسد از آن به بعد سير نزولي پيدا كرده باشد كه ازعمده علل آن مي توان به زمان بري ، هزينه بري ، و نبود خبرگي و منابع مناسب كه براي توسعه اين سيستمها مورد نيازند؛ نام برد. از اين گذشته نوعي عدم اطمينان براي فوائد بالقوه اين سيستمها در آينده وجود دارد. با اين حال پيشرفت در تكنولوژي OPAC ها و WWW ممكن است دوبا ره آتش علاقه به زمينه تحقيقي سيستمهاي خبره را شعله ور كند. در ادامه به چگونگي كاربرد سيستمهاي خبره خصوصاً با تاًكيد در بخش مرجع و با زيابي اطلاعات در شبكه مي پردازيم.
عموماًً سيستمهاي خبره قابليت بكار برده شدن در بسياري از حوزه ها ي كتابخانه و محيطهاي اطلاعاتي را دارند.اما معمولترين اين حوزه ها : بازيابي on-line ، خدمات ارجاعي و مرجع بوده اند. حوزه هاي ديگري كه به آن توجه قابل ملاحظه اي شده است عبارتند از :فهرست نويسي و رده بندي، نمايه سازي و چكيده نويسي، مجموعه سازي و مديريت اطلاعات.
فهرست نویسی و رده بندی:
سیستمهای خبره می توانند به عنوان مشاور برای فهرستنویسان باشند که می تواند شامل فعالیتهای آموزشي فهرستنويسي،چگونگی پيروي از قواعد فهرستنويسي، نشان دادن خودكار سرشناسه و موارد مشابه باشد.از نمونه های سیستمهای خبره فهرست نویس می توان به N-Cube اشاره کرد که دانش رده بندی را به صورت سلسله مراتبی بر اساس UDC ارائه می دهد.ساختار آن از یک رده مادر, زیر رده ها, یک مجموعه از قواعد و یک مجموعه از فرضیات ارائه شده است که بصورت یک ساختار درختی بر اساس اطلاعات عناصر کتابشناختی یک اثر خاص جستجو می شود.وقتی که یک قائده با یک گره در درخت تطابق پیدا کند بوسیله کتابدار بررسی شده و شماره رده بندی آن بیرون کشیده می شود.
نمایه سازی و چکیده نویسی:
که بطور خلاصه می تواند در تعيين اصطلاحات نمايه، از طريق تطبيق خودكار با تزاروس و واژههاي كنترل شده در نمایه سازی و در چکیده نویسی به تعیین جملات کلیدی کمک کند.
مجموعه سازی:
سیستمهای خبره می توانند در موارد زیر سودمند باشند:
مشاوره در سفارش مواد بر اساس بودجه، بازنگري ها، اندازه و نوع مؤسسه، تاريخ خريدها، رد سفارشات؛
تعييين عمده فروش يا كارگزار براي تهيه مواد انتخاب شده ؛
آماده سازي خودكار پيايندها؛
پيشنهاد خريد عناوين براي مجموعه سازي؛
بروز كردن پايگاههاي اطلاعاتي(در صورت تغيير عنوان يا توقف نشريه)
تعيين شماره پيايندهاي گمشده و درخواست پيگيري
وآماده سازي آمار و گزارشها.
مدیریت اطلاعات:
برای کاهش اضافه بار اطلاعاتی کاربران می توان از سیستمهای خبره استفاده کرد. بصورتیکه این سیستمها روی موضوعات مورد علاقه کاربر جستجو کرده و اطلاعات حاصل شده را بصورت مرتب شده ارائه می دهند.از موارد کاربرد این چنینی می توان به خدمات آگاهی رسانی جاری سفارشی؛ جستجوی سفارشی خودکار؛ ایجاد روزنامه ها و وب سایتهای شخصی برای مثال My Yahoo ؛ موتورهای جستجوی سفارشی؛ پیشنهاد سایتها و اقلام مرتبط با علاقه کاربر و ترجمه اسناد به زبانهای دیگر اشاره کرد.

عوامل هوشمند: (Intelligent Agents)
در توليدنوعي از سيستمهاي خبره نحوه انديشيدن انسان مد نظر نيست. اين سيستمها متكي به قوانين و منطقي هستند كه پايه تفكر آنها را تشكيل داده و آنها را قادر به استنتاج و تصميم گيري مي نمايد. آنها با و جودي كه مانند انسان نمي انديشند، تصميماتي عاقلانه گرفته و اشتباه نمي كنند. اين سيستمها لزوماً دركي از احساسات ندارند . هم اكنون از اين سيستمها در توليد agent ها در نرم افزارهاي كامپيوتري بهره گيري مي شود. agent قادر به شناسايي الگوها و تصميم گيري بر اساس قوانين فكر كردن خود است . قوانين و چگونگي فكر كردن هر agent در راستاي دستيابي به هدفش تعريف مي شود. از عوامل هوشمند كتابخانه اي مي توان به Internet Softbot اشاره كرد كه يك روبات نرم افزاري ساخت دانشگاه واشنگتن است كه قادر است ترتيبي مناسب از فرمانهاي اينترنت را تركيب كند. براي تصميم گيريهاي آينده، اطلاعات را جمع آوري كند؛ از خطاها دوباره شروع كند و فرماني جديد در صورت لزوم صادر كند به عبارت ديگر Softbot مي تواند ياد بگيرد و نيازهاي اطلاعاتي كاربران جديد را بفهمد.
يك agent يا عامل هوشمند در كتابخانه بايد قادر به يادگيري و بحث و مذاكره با كاربر باشد چون بايد خودش را با كاربر و محيط متغير تطبيق دهد به عبارت ديگر كمك به كاربر در تسهيل اطلاعات( جستجو، يافتن و اداره اطلاعات ) هدف عامل هوشمند خبره است. كه از موارد كاربرد آن مي توان در اداره فيلترهاي ميلها و اخبار و همچنين مرورگرهاي كتابخانه اي اشاره كرد.Toolkits و Lotus Notes براي فيلترگذاري و كمك جستجو براي پايگاههاي داده هاي گوناگون بكار مي روند. سيستم SHADE كه پرسش دانشي و دستكاري زباني را به كار مي برد ؛ بعنوان يك ميانجي براي مصرف كنندگان و توليد كنندگان اطلاعات عمل مي كند. عوامل هوشمند در حال حاضر بيشتر در دو حوزه زير رايج هستند:

1. عوامل فيلترگذار( مرور كردن اطلاعات)
از پيش مرتب كردن يا انتخاب كردن پيامهاي e-mail براي نوع خاصي از كار مثلاً forward كردن به همكاران. Lotus Notes و Inbox Assistant چنين فيلترهايي را دارند. فيلترگذاري اخبار اينترنت، صفحات وب ، اسناد كتابخانه، مرور پايگاه داده هاي ويدئويي و ديگر منابع اطلاعاتي از ديگر كاربردهاي عوامل فيلترگذار هستند.
2. عوامل جستجو
در داستان علمي تخيلي Anniversary" " ايزاك آسيموف.او سيستم كامپيوتري را توصيف مي كند كه قادر به فهم و پاسخ دادن به سؤالات به زبان طبيعي است (تعامل بين يك عامل هوشمند و جستجوي اطلاعات توسط عامل انساني) هر چند چنين سيستمي هنوز بوجود نيامده است اما نمونه هاي ابتدايي آن كمك بزرگي براي مرور كردن ميليونها صفحه وب و مجموعه هاي بزرگ كتابخانه اي است. Web Watcher مثالي است كه دانش در باره لينكهاي مفيد كه با علائق كاربر مشابه است بدست مي آورد. او بوسيله بازخورد مرتبط از كاربر ياد مي گيرد و به نياز اطلاعاتي او پاسخ مي دهد.

وظايف يك عامل هوشمند:
1. ياد گرفتن تايپ، فاصله گذاري، غلطهاي املايي هر كاربر و تصحيح آنها.
2. يادگيري واژگان استفاده شده بوسيله هر كاربر و بكار بردن تزاروس مناسب يا پيدا كردن لغات پذيرفته شده.
3. انجام دادن تعويض لغات و اصطلاحات بر اساس نتايج بازيابي گذشته و بازخورد كاربر.
4. بازبيني منابع اطلاعاتي كه بوسيله هر كاربر استفاده مي شود و بررسي براي افزايش علايق جديد مرتبط در آن منابع و منابع جديدي كه حوزه هاي مورد علاقه كاربر را در بر دارد.
5. نگهداري يك سابقه بروز از نيازهاي اطلاعاتي كاربر، بوسيله حوزه هاي اطلاعاتي قديمي ، بر اساس تاريخ آخرين استفاده.

خدمات مرجع:
سؤالات مرجع بوسيله طيف مختلفي از منابع مثل اطلسها، فرهنگها، و داير‌‌ة المعارفها پاسخ داده مي شوند. زمان استفاده از منبع مناسب، انتخاب ابزار مرجع مناسب و دانش عميق تر براي مصاحبه در حيطه كتابدار مرجع متخصص است. قدم ضروري براي پاسخ به سؤال اين است كه بدانيم سؤال به كدام گروه از ابزارهاي مرجع مربوط مي شود كه اين همان فرايند تصميم گيري است.
يك سيستم خبره مرجع بايد نقش ميانجي انساني را بازي كند كه مراحل زير را در بر مي گيرد:
1. ترجمه نيازهاي كاربر به شكل پذيرفته شده
2. تأييد و در صورت لزوم تعريف دوباره نيازهاي كاربر
3. شناخت سطحي مناسب از اطلاعات مورد نياز
4. بدست آوردن ابزار مناسب براي پيدا كردن اطلاعات با استفاده از يك راهبرد مناسب
5. اصلاح اطلاعات بدست آمده
6. تكرار مراحل فوق در صورت لزوم
در حال حاضر بسياري از سيستمهاي خبره در بخش مرجع كتابخانه ها به كارمي روند. كه از آن جمله است سيستمهايي كه به خواننده كتاب داستان پيشنهاد مي كنند؛ نوع خاصي از رژيم غذايي را پيشنهاد مي كنند؛ به انتخاب يك نمايه در زيست شناسي يا كشاورزي كمك مي كنند؛ سؤالات به زبان طبيعي را به صورت عبارتهاي جستجو ترجمه مي كنند مثلاً در پايگاههاي جستجويي مثل Medline به كاربر آموزش مي دهند چگونه از پايگاهي مثل Index Medicus براي جستجوهاي موضوعي استفاده كند. در حال حاضر سيستمهاي خبره مبتني بر اينترنت زيادي وجود دارند كه سؤالات را با زبان ساده انگليسي انطباق می دهند كه كمك مرجع فوري را فراهم مي آورد. اخيراً اجراي چنين سيستمهايي از ثبات لازم برخوردار نبوده است. با اين حال اصلاح آنها، كاربري سيستمهاي خبره را از يك كتابخانه خاص فراتر برده بطوريكه فوائد آن شمار بيشتري از مراجعان كتابخانه را در بر مي گيرد.

شبيه سازي انسان:
سیستمی که مانند انسان فکر کند. این سیستم با مدل کردن مغز انسان و نحوه اندیشیدن انسان تولید خواهد شد. از این سیستم ممکن است اعمال انسانی سر بزند. نقطه اوج پيشرفت در سيستمهاي خبره سيستمي است كه كاربر نتواند آن را از انسان تشخيص دهد.ْJustin Cassel و تيمش در آزمايشگاه MIT يك دلال معاملات ملكي هوشمند بصورت انيميشني و سه بعدي ساختند تحت عنوان"Conversational Humanoid" . Humanoid مي تواند به سؤالات كاربر در خصوص املاك پاسخ دهد؛ علاوه بر اينكه از زبان اشاره نيز استفاده مي كند. شايد در آينده يك چنين سيستمي بعنوان كتابدار مرجع مجازي يا يك Librarianoid براي پاسخ به سؤالات مرجع در كتابخانه ايجاد شود.
با فرض اين پيشرفتها و كاربري بيشتر سيستمهاي خبره آيا روزي مي رسد كه نقش واسط اطلاعاتي يعني كتابدار از بين برود ؟ تعيين اينكه چه وقت مناسب است كه از اين سيستمها در خدمات کتابخانه ای بخصوص در بخش مرجع استفاده شود نيز لازم است كه تعيين گردد.

نتیجه گیری:
كاربرد AI در كتابخانه بسياري از فعاليتهاي كتابخانه اي نظير فهرست نويسي، نمايه سازي، بازيابي اطلاعات و... را آسان نموده است. اين سيستمها گرچه در همه موارد نمي توانند جايگزين مناسبي براي كتابدار باشند اما وجود آنها در كتابخانه در عصر اطلاعات ضرورتي است كه نمي توان آن را ناديده گرفت. و در تعامل با كاربرباعث ارتقاء نقش كتابدار بعنوان واسط اطلاعاتي مي شوند. اگر چه سیستمهای خبره محدوديتهاي طبيعي يك انسان را ندارند؛ با اين وجود در استفاده از اين سيستمها بايد جامع نگر بود و محدوديتها و مشكلات آنها را نيز در نظر گرفت.
فهرست منابع:

1.الهي،شعبان؛ رجب زاده، علي.(1382).سيستمهاي خبره الگوي هوشمند تصميم گيري. تهران:شركت چاپ و نشربازرگاني.

2. http://www.senmerv.com/archives/000109.php

1.Anne Olsen.” ARTIFICIAL INTELLIGENCE”2000[on-line].Available:
http://www.slais.ubc.ca/courses/libr500/2000-2001-wt1/www/a_olsen

2.Charles W. Baily,Jr.” Intelligent Library Systems:Artificial Intelligence Technology And Library Automation Systems”1991[on- http://eprints.rclis.org/archive/00001497 line].Available:

3.”Expert systems”2004[on-line]. Available: http://www.everything2.com/index.pl?node_id=162097

4.James G. Williams and Ken Sochats.” Application of Expert Agents/Assistants in Library and Information Systems”2005[on-line].Available: http://ltl13.exp.sis.pitt.edu/Website/Webresume/ExpertAgentsPaper/Expert.htm

5. School Of Library And Information Science, Indiana University," Artificial Intelligence And Libraries”,1999[on-line]. http://www.dochzi.com/l600/index.htm Available:

+ نوشته شده در دوشنبه سی ام مهر 1386ساعت 14:23 توسط حسام صدرالدینی |


دنیای اطلاعات مقالات ارائه شده در همایش ها و کنگره ها و مجلات خارجی 1. صياميان،‌حسن و طاهري لطفي ،‌ميترا. نگاهي كوتاه بر مفاهيم كتابخانه ،‌كتابدار،‌و كتابداري. اطلاع نامه. دوره 1، ش. 1، (پائيز 1370)ص. 5-11. 2. صياميان،‌حسن. نگاهي كوتاه بر مفاهيم كتاب ،‌كتابخانه، كتابداري. سلام . ش. 218 . (1/12/1370)ص. 8. 3. زاچرت ، مارتين. آموزش مديريت اطلاعات : بازتاب پژوهشهاي مورد نياز در كتابخانه هاي تخصصي . ترجمه افسانه شهرابي ، حسن صياميان . فصلنامه كتاب: نشريه كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران . پائيز 1372، دوره چهارم ،شماره سوم ، ص. 383-391. 4. كاراند،‌آ. جي. حوزه ها و روش هاي پژوهش در علوم كتابداري و اطلاع رساني . ترجمه حسن صياميان . كرانه : فصلنامه كتاب ،‌كتابخانه ، كتابداري و اطلاع رساني . پائيز و زمستان (3و4) :44-56. 5. صياميان،‌حسن . رهنمودي بر انتخاب دوست. ماهنامه دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني ايران . ش. 13. 6. صياميان، حسن. درآمدي بر كتابدرماني : قسمت اول و دوم. مجله رهسار دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درمان استان مازندران . ش. 1و2. 7. صياميان، حسن. كتاب چيست و كتابخوان كيست؟ سلام . 1373. 8. صياميان، حسن. كاربرد مواد سمعي و بصري در كتابخانه هاي پزشكي .رسالت. 9. صياميان، حسن. بررسي ميزان علاقمندي و استفاده دانشجويان از كتابخانه هاي دانشكد ه اي دانشگاه علوم پزشكي مازندران . فصلنامه كتاب: نشريه كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران . زمستان 1378، دوره دهم ، شماره چهارم ، ص. 69-74. 10. صياميان، حسن. بررسي ميزان علاقمندي و استفاده دانشجويان از كتابخانه هاي دانشكد ه اي دانشگاه علوم پزشكي مازندران(ساري) . فصلنامه پيام كتابخانه ، بهار 1379. سال دهم، شماره اول ادامه مطلب
+ نوشته شده در دوشنبه سی ام مهر 1386ساعت 13:52 توسط حسام صدرالدینی \|


دنیای من این بی وفا چرخ گردون بخت منه دنیای من این شکسته ریز ریز شده زیر پات قلب منه دنیای من همیشه دوخته به راه چشمای منه دنیای من بذار بگم اونیکه سیاه توست دنیای منه دنیای من
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 15:17 توسط حسام صدرالدینی \|


دنیای کتاب و کتابداری اجزای کتاب : پیش گفتار * فهرست مندرجات ‌ مقدمه عنوان فروست * جلــــــد * پشت جلد * روکش جلد * شـــــیرازه * صفحه نیم عنوان * صفحه عنوان * پشت صفحه عنوان * صفحه اهدا * متن کتاب * فهرست پایانی * فهرست منابع و مإ خـذ *فهرست ناشر
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 14:52 توسط حسام صدرالدینی \|


دنیای فرهنگ و هنر رفت در ظلمت غم آن شب و شب های دگر هم نگرفتی از من عاشق آزرده خبر هم نه کنی دگر از آن کوچه گذر هم بی تو اما به چه حالی از آن گذشتم فریدون مشیری گفتمش نقاش را نقشی بکش از زندگی با قلم نقش حبابی بر لب دریا کشید گفتمش تصویری از لیلی و مجنون را بکش عکس حیدر در کنار حضرت زهرا کشید
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 14:28 توسط حسام صدرالدینی \|


معرفی بخش های مختلف وبلاگ اقیانوس اطلاعات دنیای فرهنگ وهنر دنیای کتاب و کتابداری دنیای من دنیای اطلاعات تازه خبر اینکه دنیای سیاست دنیای اقتصاد
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 11:41 توسط حسام صدرالدینی \|

	سلام
سلام به همه ی دانشجویان و اساتید رشته کتابداری به خصوص کتابداری پزشکی
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و سوم مهر 1386ساعت 11:24 توسط حسام صدرالدینی \|

	درباره
این وبلاگ رو برای تبادل اطلاعات در زمینه ی کتاب و کتابداری ساختم و امیدوارم دوستان عزیز از راهنماییهای صائبشان مرا محروم نسازند.منتظر قدوم سبز شما گلهای نازنینم هستم.


صفحه نخست پست الکترونیک آرشیو وبلاگ عناوین مطالب وبلاگ

	پیوندهای روزانه
کتابداری و اطلاع رسانی حامد حسین خانی موزیک رضا علیرضا افتخاری دلنوشته های لطفی آرشیو پیوندهای روزانه

	نوشته های پیشین
دی 1386 آذر 1386 آبان 1386 مهر 1386

	پیوندها
ketab 90 program


RSS POWERED BY BLOGFA.COM